جعلى و ساختگى . زيرا شبيه فتاوى فقهاست و سندى براى آن ذكر نمىكنند . « 1 » 30 . سدّ باب اجتهاد : براى تثبيت مذاهب چهارگانه باب اجتهاد را بستند و اعلام كردند كه احدى حق اجتهاد ندارد ، مگر در محدودهء همين چهار مذهب و مطابق اصول معيّن كه تجاوز از آن ناممكن است . ابن الصلاح گفت : تقليد فقط از چهار امام اهل سنت جايز است ، زيرا مذاهب چهارگانه در همه جا پراكنده شده و تقييد مطلق و تخصيص عام آن معلوم . . . در حالى كه ساير مذاهب چنين نيست . « 2 » بنا به نقل محمّد فريد و جدى پس از سال دويست قمرى بر همهء مقلّدان و مجتهدان وابسته واجب شد كه به يك مذهب معيّن از مذاهب مجتهدان مستقل ، وابسته باشند . در صورتى كه مسلمانانى كه پس از قرن چهارم تا زمان صاحب كتاب الانصاف آمده‌اند ، يا عامى بوده‌اند يا مجتهد وابسته . بر مردم عامى واجب بود كه فقط از مجتهد وابسته تقليد كنند ، زيرا از آن تاريخ تاكنون مجتهد مستقل وجود نداشته است . « 3 » تهانوى مىگويد : هر كه ترك اين تقليد نمايد و پيروى از سلف را انكار كند و خود را مجتهد يا محدّث بداند و احساس كند كه توانايى استنباط احكام و پاسخ مسائل از قرآن و حديث را در اين زمان دارد ، يا از اسلام خارج شده يا در حال خروج از دين است . سوگند به خداى كه نديده‌ايم طايفه‌اى را كه از دين خارج شود چنان كه تير از كمان بيرون مىرود ، مگر طايفهء منكر تقليد از سلف ، و سرزنش‌گر اهل خود . . . « 4 » فريد و جدى معتقد است كه سبب ادعاى انسداد باب اجتهاد ، جمود

--> ( 1 ) . الباعث الحثيث ، 85 . ( 2 ) . نهاية السئول ، 4 / 632 . ( 3 ) . بنگريد : دائرة معارف القرن العشرين ، 3 / 223 . ( 4 ) . قواعد فى علوم الحديث ، 462 .